Begrippenlijst
In de medische wereld kom je veel moeilijke termen tegen. Zeker als jij of een naaste geconfronteerd is met een diagnose, wil je zo snel mogelijk op de hoogte zijn. Daarom hebben wij de moeilijke termen in ‘normaal Nederlands’ vertaald.
Abdominaal
| In de buik; abdominale aorta is dat deel van de lichaamsslagader dat door de buik loopt, van het middenrif tot aan de aftakking van de twee slagaderen richting het bekken. |
Ablatie
| Behandeling bij hartritmestoornissen, waarbij middels hitte littekens worden gebrand in het oppervlak van de boezems van het hart zodat elektrische signalen die het ritme verstoren, worden geblokkeerd |
Adaptatie
| Aanpassing |
Adrenaline
| Stresshormoon. Hormoon geproduceerd in de bijnieren, dat de bloedvaten vernauwt, de hartslag versnelt en de bloeddruk verhoogt |
Adventitia
| Buitenste laag van de aortawand, van in totaal drie lagen |
Aneurysma
| Verwijding van een bloedvat, waardoor de wand oprekt en dunner wordt |
Aorta
| Grote lichaamsslagader, waarin het hart bloed pompt |
Aorta ascendens
| Opstijgende deel van de aorta vanaf het hart tot aan de boog |
Aorta descendens
| Afdalende deel van de aorta vanaf de boog, bevindt zich in borst- en buikholte |
Aortaboog
| De overgang tussen het opstijgende en afdalende deel van de aorta, waaruit de vaten ontspringen naar hoofd en armen |
Aortadissectie
| Proces waarbij door een scheurtje in de binnenste aortawand de lagen van de aortawand los scheuren van elkaar, waardoor er twee kanalen gevormd worden |
Aorta-insufficiëntie
| Onvoldoende sluiting van de aortaklep, waardoor er bloed kan terugvloeien van de aorta naar de linker hartkamer (lekkage) |
Aortaklep
| Hartklep tussen de linker hartkamer en de aorta |
Aortawortel
| Het deel van de aorta dat het dichtst tegen het hart zit, waaruit de kransslagaders ontspringen |
Aortitis
| Ontsteking van de aortawand |
Arteria
| Slagader |
Arteria carotis
| Halsslagader |
Arteria Coronaria
| Kransslagader |
Arteria iliaca
| Bekkenslagader |
Arteria renalis
| Nierslagader |
Arteria subclavia
| Slagader die onder sleutelbeen door loopt |
Arterie
| Slagader |
Atherosclerose
| Slagaderverkalking |
Atriumfibrilleren
| Hartritmestoornis; hartslag is onregelmatig en meestal te hoog |
Autosomaal dominant overerfbaar
| De aanleg voor de ziekte en daarmee de kans om de ziekte te krijgen, wordt geërfd als het foute gen van één van de ouders is overgedragen, waarbij het niet uit maakt of je meisje of jongen bent. |
AV-knoop
Tussen de wanden van de hartboezems en de hartkamers vindt geen geleiding plaats behalve op 1 plek waar al het geleidingsverkeer vanuit de atria (boezems) richting de ventrikels (kamers) loopt. Deze “brug” heet de atrioventriculaire knoop, of AV knoop.
| Bentall procedure |
| Vervanging van de aortaklep door een aortaklepprothese waaraan een vaatprothese is gehecht |
| Beroerte |
| Verzamelnaam voor een TIA (transient ischemic attack), hersennfarct en hersenbloeding |
| Bètablokker |
| Medicijn wat de bloeddruk regelt; verlaagt bloeddruk en hartslag, waardoor het hart het bloed rustiger rond pompt |
| Bicuspide aortaklep |
| De klep bestaat uit 2 klepblaadjes in plaats van 3 klepblaadjes |
| Biologische hartklep |
| Een klep gemaakt van dierlijk materiaal (rund/varken) of een donorklep |
| Bloedglucose |
| Bloedsuiker |
| Boezemfibrilleren |
| Hartritmestoornis; hartslag is onregelmatig en meestal te hoog |
| Bundel van His |
Speciale groep van geleidingscellen die vanuit de atrioventriculaire (AV) knoop een soort snelweg voor de geleiding van de elektrische prikkel vormen. Deze bundel loopt door de wand tussen de twee hartkamers in en splitst naar de linker en rechter kamer.
| Calciumblokker |
| Medicijn wat het hart ontlast en de bloeddruk verlaagt; verminderde opname van calcium zorgt voor verminderde werking van de (hart)spier en verwijding van de bloedvaten |
| Cardioplegie |
| Tijdelijk stilleggen van de hartfunctie |
| Cardiovasculair |
| Heeft betrekking op hart en bloedvaten |
| Cholesterol |
| Vetachtige stof, die aangemaakt wordt in de lever uit de verzadigde vetten |
| Circulatoir arrest |
|
| Collaps |
| Wegraking, flauwvallen |
| Cortisol |
| Stresshormoon. Hormoon wat o.a. de bloeddruk verhoogt |
| CTA |
| Onderzoek waarbij met behulp van een röntgenapparaat twee of drie dimensionale opnames gemaakt worden van de bloedvaten |
| CT-scan |
| Onderzoek waarbij met behulp van een röntgenapparaat twee of drie dimensionale opnames gemaakt worden van doorsneden van het lichaam |
| David procedure |
| Klepsparende wortelvervanging |
| Degeneratie |
| Achteruitgang, waarbij bepaalde eigenschappen verloren gaan |
| Dilatatie |
| Verwijding |
| Dissectie |
| Scheur, scheiding |
| DNA-onderzoek |
| Laboratoriumonderzoek naar genen |
| Dwarslaesie |
| Onderbreking of functieverlies van de zenuwbanen in de rug waardoor verlamming ontstaat |
| ECG |
| Electrocardiogram, waarbij de elektrische activiteit van de hartspier wordt geregistreerd |
| Echo |
| Afbeelding van organen met behulp van geluidsgolven, die terug worden gekaatst |
| Ehlers-Danlos vasculair |
| vEDS; Erfelijke bindweefsel aandoening gericht op de vaten |
| Elephant trunk |
| Prothese waarmee de volledige aortaboog wordt vervangen, waarbij een stuk vaatprothese vrij in de afdalende aorta hangt |
| Embolie |
| Een aandoening waarbij een losgeschoten bloedprop van een stolsel vastloopt in een kleiner bloedvat en dit bloedvat verstopt |
| Endocarditis |
| Ontsteking van de binnenwand van het hart en de hartkleppen |
| Endo-leak |
| Lekkage van bloed langs of door de stent die als prothese in een bloedvat is geplaatst |
| Endoprothese |
| Kunstmateriaal (dus niet van het eigen lichaam) dat in het lichaam wordt geplaatst als hulpmiddel. Bij vaten gaat dit vaak om buisjes en/of zelf-expanderend metalen frame (soort kippengaas). |
| Endovasculair |
| Door een vat aan te prikken, wordt middels voerdraden materiaal in de vaten gebracht, zonder deze open te leggen. |
| EVAR |
| EndoVasculair Aortic Repair; met behulp van een plaatsingskatheter (lange, dunne plastic buis) wordt, veelal via de liesslagader, een stent graft geplaatst in het aangedane deel van de slagader. Vaak verwijst EVAR naar endovasculaire behandelingen van de hoofdslagader in de buik. Wanneer de aandoening in de borstkas is, komt er Thoracic voor, dus TEVAR. |
| Frozen elephant trunk |
| Prothese waarmee de volledige aortaboog wordt vervangen middels een buisvervanging van het eerste deel van de aorta boog en daaraan vastgehecht een stent graft (zelf expanderende buis met een soort kippengaas eromheen) dat door het vat richting de rest van de aorta gaat. |
| FTAAD |
| Familiair Thoracale Aorta Aneurysma of Aorta Dissectie; verwijding en/of scheuring van de binnenste laag van de aortawand in de borstkas, bij meerdere mensen in één familie, zonder aanwijzingen voor een bindweefselaandoening |
| Gen |
| Drager van bepaalde erfelijke informatie |
| Genetisch |
| Heeft betrekking op de erfelijkheid |
| Hartkatheterisatie |
| Met behulp van een slangetje wordt via een bloedvat het hart en de kransslagaders van binnen onderzocht |
| Harttamponade |
| Vochtophoping in het hartzakje |
| HDL-cholesterol |
| Het goede cholesterol; helpt bij het opruimen van cholesterol uit het bloed |
| Hybride prothese |
| Prothese die bestaat uit een vaatprothese en een stent |
| Hypertensie |
| Hoge bloeddruk |
| Hyperventileren |
| Te snel of te diep ademhalen |
| Hypotensie |
| Lage bloeddruk |
| Hypothermie |
| Verlaging van de lichaamstemperatuur |
INR waarde
| Geeft aan hoe snel het bloed stolt |
Intima
| Binnenste laag van de wand van de aorta, van in totaal drie lagen |
| Intramuraal hematoom |
| Een bloeding in de aortawand zonder een scheur in de binnenlaag (intima) |
| Katheter |
| Een slangetje dat in het lichaam ingebracht kan worden |
| Kransslagader |
| Uit de aorta ontspringende slagader die het hart van bloed voorziet |
| LDL-cholesterol |
| Het slechte cholesterol; hoopt zich op in slagaders waardoor er vernauwingen kunnen ontstaan |
| Loeys-Dietz syndroom |
| Aangeboren en erfelijke bindweefsel aandoening |
| Longembolie |
| Afsluiting van de longslagader, meestal door een bloedstolsel |
| Lumbaal |
| Heeft betrekking op de onderrug, de lendenwervels |
| Malperfusie syndroom |
| Verstoring in de bloedtoevoer naar de organen |
| Marfan syndroom |
| Aangeboren en erfelijke bindweefsel aandoening |
| Mechanische hartklep |
| Een klep gemaakt van kunststof en/of metaal |
| Media |
| Middelste laag van de wand van de aorta, van in totaal drie lagen |
| Mitralisklep |
| Hartklep tussen de linkerboezem en de linkerkamer |
| MRI |
| Onderzoek waarbij met behulp van een sterke magneet en radiogolven opnames gemaakt worden van doorsneden van het lichaam of bepaalde organen |
| Multidisciplinair |
| Meerdere medische specialismen die samenwerken in één team |
| Mutatie |
| Verandering, spontane verandering in het erfelijk materiaal |
| Nierdialyse |
| Een behandeling waarbij de nierfunctie met zuivering van afvalstoffen wordt overgenomen door dit kunstmatig via het bloed te doen |
| Noradrenaline |
| Hormoon wat zorgt voor verhoging van de hartactiviteit en vernauwing van de vaten waardoor er meer bloed rondpompt en de bloeddruk stijgt |
| Oxygenatie |
| Hoeveelheid gebonden zuurstof in het slagaderlijke bloed |
| PAU |
| Beschadiging van de binnenste aortawand door slagaderverkalking, zodanig dat er een opening onstaat |
| Perfusionist |
| Houdt de bloedcirculatie, zuurstofuitwisseling van het bloed en organen in de gaten bij o.a. een hartoperatie of operatie aan de grote vaten, waarbij gebruik wordt gemaakt van de hart-longmachine |
| Pericard |
| Hartzakje, buitenste vlies |
| Pericarditis |
| Ontsteking van het hartzakje |
| PET scan |
| Beeldvormend onderzoek waarmee met een radioactieve stof metabole activiteit van weefsels en organen (cellen) bekeken worden |
| Plaatjesaggregatie remmer |
| Antistollingsmiddel; bloedplaatjes worden minder kleverig waardoor het bloed minder snel stolt |
| Post intensive care syndroom |
| PICS; verzameling aan symptomen van lichamelijke en/of geestelijke aard die het gevolg zijn van een IC-opname |
| Post intensive care syndroom-familie |
| PICSF; gezondheidsklachten die bij naasten van een (ex-)IC patiënt ontstaan op het gebied van gedachten en gevoelens |
| Post traumatisch stress stoornis |
| PTSS of PTSD(disorder); psychische aandoening die kan ontstaan na het meemaken van schokkende, traumatische ervaringen |
| Prothese |
| Kunststof of metalen vervanging van een lichaamsdeel |
| Pulmonalisklep |
| Hartklep tussen de rechterkamer en de longslagader |
| Purkinjevezels |
| Bundels van gespecialiseerd hartspierweefsel, die zich aan de binnenkant van de beide kamers bevinden en die de spiercellen van beide hartkamers aanzetten tot samentrekking |
| RAS-remmer |
| Groep van medicijnen met een bloeddrukverlagende en hartfunctie-verbeterende werking |
| Ruptuur |
| Totale scheuring |
| Sinusknoop |
| Groepje cellen in de rechterboezem, die elektrische prikkels afgeven aan de boezems waardoor de hartspier zich samentrekt. |
| Stent graft |
| Kunststof buis (graft) die via de vaten in een aangedaan vat kan worden geplaatst om aandoeningen te behandelen. Wanneer er stent bij staat, zit er een metalen frame omheen (soort kippengaas) om het op zijn plaats te houden. |
,
| Syndroom |
| Een samengaan van verschijnselen; een groep verschijnselen die samen een aandoening vormen |
| TAA |
| Thoracaal Aorta Aneurysma; verwijding van de aortawand, die zich in de borstkas bevindt |
| TAAD |
| Thoracaal Aorta Aneurysma met Dissectie; verwijding en/of scheur in de binnenste laag van de aortawand, die zich in de borstkas bevindt |
Tamponade
Vochtophoping in het hartzakje
| TEVAR |
| Thoracic EndoVascular Aortic Repair; met behulp van een plaatsingskatheter (lange, dunne plastic buis) wordt er een stent graft geplaatst in het aangedane deel van de slagader, die zich in de borstkas bevindt. |
| Thoracaal |
| Heeft betrekking op de borstkas; aorta thoracaal is dat deel van de aorta wat zich in de borstkas bevindt |
| Thorax |
| Borstkas |
| Trauma |
| Ongeval of schokkende gebeurtenis |
| Tricuspidalisklep |
| Hartklep tussen de rechterboezem en de rechterkamer |
| Trombo-embolie |
| Verstopping van kleine slagaderen en haarvaten door een losgeschoten propje (embolie) van een bloedstolsel (thrombus) |
| Trombose |
| Ontstaan van een bloedstolsel in een bloedvat |
| Type A (aortadissectie) |
| Een scheur in de binnenste laag van de aortawand, die begint in het opstijgende deel van de aorta en door kan lopen tot in de liesslagaders |
| Type B (aortadissectie) |
| Een scheur in de binnenste laag van de aortawand, die begint in het afdalende deel van de aorta en door kan lopen tot in de liesslagaders |
| Valse lumen |
| Het nieuwe kanaal dat door de scheuring ontstaan is, waarbij het bloed tussen de binnenste en de middelste laag van de wand van het bloedvat stroomt |
| Vasculair |
| Heeft betrekking op de bloedvaten |
| Vasculitis |
| Ontsteking van de wanden van bloedvaten |
| Vena |
| Ader |
| Ventiel |
| Hartklep |
| Ventrikel |
| Hartkamer |
| Ware lumen |
| Het normale kanaal waardoor het bloed stroomt |
| X-thorax |
| Onderzoek waarbij een röntgenfoto van de borstkas wordt gemaakt, o.a. ter beoordeling van het hart en de longen |
